Әже


Өмірімнің шуағы болған асыл әжем. Баласынбай барын берген, ас-ауқатымызды дайындап, қас-қабағымызға қараған алтын адам. Гауһар тас. Таңданған, қуанған, қайғырған кездегі жүзің әлі күнге есімде. Анамыздан үнемі «ұрма» деп қорғайтын))) қарның ашады деп керсен кесеге шұбат, не айранды толтырып, ішіне таба нанын турап «іш, тауыс» деп жанымызға жүрелеп отырып алып күтетін. Тауыссаң, ал кеп мақтайды. Сол мақтауға бола, ішім керілгенше тауысып ішіп алатын едім. «Ал, енді ойнай ғойыңдар» деп далаға ойынға жіберетін. Күнде кешке әжем кеспе тамақ немесе ет асатын. «Түуу, бүгін тағы да ет па?» деп өзімізше боп қалғанда, әжем «тәйт әрі, аш болсаң, боқтарыңды жерсіңдер» деп тыйып тастайтын. Ашаршылықты көрген, соғыс зардабын тартқан әжем үшін біз айтатын сөз, ең қорқынышты сөз. Тамақ ішіліп болады. Тауыссақ тауыстық, тауыспасақ жартылай қалдырамыз. Әжем «жаманнан жарты аяқ ас қалады» деп зілсіз ренжіп алады да, табақ ішін қолмен тазалауға кіріседі, алдымен барлық табақты жалап тамақтан тазартқан соң ыстық сумен жуып, жақсылап тазалап сүртіп қояды. Сондай тазайын кісі еді. Сыпырмай қаққанды ұнататын. Үнемі қолынан ұршық түспейтін. Қолы қалт ете қалса бізге киіз бастыру үйретіп, шұлық-қолғап тоқуға баулитын. Тезек теруге жіберіп, үйдің сыртын қаралап, ақтауға ат салыстыратын. Қар шығаратынбыз. Осындай қара жұмысқа салса да әжем бізді «күйіп қалады» деп қазан-ошаққа араластырмады. «Құлап қалады» деп балабақшаға да жібертпеді. Анам үнемі жұмыста, бізге қарау мен үйдің барлық тауқыметі бір басына түсіпті. Немерелерін жақсы көрмеді емес, жақсы көрді ғой, тек мейірімін үшеумізге көрсететін. Алдымен барын бізге беретін еді жарықтық. Өсіп,ақыл тоқтатқан соң бір білдік қой, қамкөңіл болмасын деп көңілімізге қарайды екен-ау, әрі «жиен назары» деген xалық дәстүрін ұстанған екен. Әжемнің арқасында, нағашыларым мен ауылымның арқасында жетімдік дегеннің не екенін 1 грамм да сезінбедік. Ақ орамалы мен камзолы әлі күнге көз алдымда. Тойдан келе жатқанда алдынан құлдыраңдап құстай ұшатын едік. Сол баяғы алдымен жылы — жұмсақтар 3-еуімізге тиетін еді. Қазір кейде нағашыларымнан ұяламын. Әже маxаббатын біз тартып алғандай көрінеді кейде маған. Бірақ, біз осы маxаббаттың арқасында ер жеттік.

Керек екем!

080_ev044cНегізі бұл жазбаны кеше жазуым керек еді. Сансыз себептеріммен бүгінге қалып қойды. Сонымен…

Мен өзімді кейде керексіз жандай сезінетінмін. Кіммін? Не үшін өмір сүрудемін? деп сұрақ қойып алып, » адам болып өмір сүру үшін», «жақсылық жасау үшін», «ұрпақ жалғастыру үшін» деген сансыз жауаптарды алдыма кесе-көлденең тоссам да, біреуге қажеттілігімді еш сезіне алмайтынмын. Күнде тұрасың, шәй жасау, төсек жинау, түскі ас, үй жинастыру, киім жуу, балалардың сабағын оқыту, т.с.с. жұмыстар. Оны барлығы да жасай алады емес пе? Тағы не үшін керекпін өзі деп сұрақ қоя-қоя соңында «әй, қойшы осы» деп миымды он ораған ойды лақтырып жіберетінмін. Бірақ, ол ой ізімнен қалмайды, ертеңіне тағы есік қағып келіп тұрады. Тағы жіберем, тағы келеді. Содан ол кеше өзі кетті. Ойда жоқта. Қанша уақытқа кеткені әзірге белгісіз. Continue reading

Естелік.

seconddimensionbycelsojunior1n   Бала кезімді сағынамын. Күнде емес әрине. Кей кездерде ғана. Бала шағым есіме түссе, әдемі балалық шақ тек менде ғана болғандай болады.

Оймауыт деген шағын ауылда өстім. Ауылдың шетіндегі ұзын екі көшеде бала көп болатын. Әр үйден кем дегенде ойынға 3 бала шығады. 2 көшенің 30 шақты үйінен 2-3 баладан шыққанда қанша екенін өзіңіз ойлай беріңіз. Ал кеп қызу ойын басталады. Continue reading

This entry was posted on 01.02.2016.

Кім кінәлі?

кім кінәлі Күн суық екен. Қысқы аяз бетті қарып барады. Сабақтан шығам дегенше де қас қарайып үлгеріпті. Көше шамдары ғана жол нұсқап тұр. Мектептен жолға қарай жүрген балалар мен ата-аналар қарасы сиректеу. Есесіне машиналар қарасы көптеу. Жолға дейін ілесіп жетіп алсам деп жүрісін жылдамдатып қояды. Аздан соң арқадағы сөмкесі де ауырлығын сездіре бастады. Қайта-қайта қоқаң еткізіп бір сілкіп көтеріп алады да жүрісін жалғастырады. Осылай ентіге жолға да жетіп алды. Енді арғы бетке өту керек. Ағылған машина. Баста қорқатын. Кейін оған да үйрене бастады. Кей кезде үлкен адамдар жетектеп өткізіп жіберіп те жатады. Бүгін машина аз сәтін пайдаланып арғы бетке жүгіріп өтіп алды. Continue reading

This entry was posted on 15.01.2016.

Не көтеріп жүрміз?

философия4

Жаңалық қарасақ та, ғаламтор ашсақ та  жағымсыз жаңалықтар мен  келеңсіз оқиғалар туралы көп жазылады. Күнде бір атыс-шабыс, күнде кісі өлтіру, баласын тастаған ана,  басқасын жасаған әке, әйтеуір не керек жан түршігерлік оқиғалар жаға ұстады. Теларналар мен газеттер осындай жағдайларды қайдан тауып, қайдан ала қояды деп таң қаласың. Шындығында бұл өзі жаңалық па? Менің ойымша, жаңалық тек жақсы жағдайда ғана жаңалық болса керек. Құлағыңды елең еткізіп, жаныңа жылулық сыйлап, жап-жақсы ниеттерге көзге жас үйірілетіндей сүйкімді болса, бұл жаңалық. Әлемде жоқ жаңа зат ашылса, бұл жаңалық. Ауруға ем табылса, бұл жаңалық.  Той болатын болса, бұл жаңалық. Қысқасы, жақсылықтардың баршасы жаңалық. Жаңа деген түбірдің өзі жаңалықтың не екенін өзі айтып тұрған жоқ па? Continue reading

Алғысым шексіз!

Алғысым шексіз!

Қайғырған кездер! Мұң шалған көздер! Шарасыз кейіп! Жігерсіз қадамдар! Көздегі әлсіз үміт! Бәрі маған таныс сезімдер! Осы сезімдерден соң жарқырап күн туатыны, жарқырап күлу мен жадырап жүру де таныс сезімдер! Осының бәрін көруіме себепші, ол- адамдар! Солардың баршасына алғыс айтқым келеді.
Мені жылатқан жандарға зор алғыс! Шын жылауды, жылаған соң жеңіммен жасымды сүртуді үйрендім. Қуаныштың қадірін білдім.
Болашағымнан еш үміт күтпеген, оны келіп бетіме айтқан жандарға да рахмет! Continue reading

This entry was posted on 21.12.2015.

Күнделік.

catalog_item_image_2259

Әрбір ертеңгі күн бейне бір ақ парақ. Ашылып жатқан аппақ жүзді, еш жазылмаған, бүлінбеген тап-таза. Ешқандай мәлімет те, белгі де бермейді. Түпсіз тұңғиыққа тіреліп, ойсыз әлемге әкеледі. Өйткені, онда ештеңе жазылмаған.Аппақ. Көз қарығады. Сәлден соң қарай-қарай жалығасың ба, қалай өзі? Көңіліңде сайраған белгісіз шым-шытырықты ақ қағаз бетіне салғың кеп кетеді. Көңілдің не демегін көргім, оқығым келгеннен болар. Сосын ойланым қалам… Қолым жүрекке қаншалықты бағынады? Сәл отырып, Continue reading

This entry was posted on 19.12.2015.

Ғибратты әңгіме екен!

скачанные файлы (1)

 

Құрбақаны ыстық суға лақтырса, не болады? «Бұл жерден дереу кетуім керек» деп құрбақа жылдам шешім қабылдайды да тездетіп судан тысқары секіріп кетеді.

Ал егер дәл осы құрбақаны салқын суға салып, астынан баяу от қойса ше? Құрбақа әлсірей бастайды. Судың жылуын сезе бастаған құрбақа: «Маған кішкене жылулық артық етпес, жылына тұрайын» деп ойлап, рахаттанып жата береді. Мұның соңы сумен бірге қайнап, құрбақаның пісіп кетуіне әкеледі.

Ақиқатында, бұл өмірде барлығы кішігірім нәрседен басталып, жинала береді. Қарыздар, күнәлар, артық салмақ, денсаулықтың нашарлауы, білім, ауқаттылық. Күнделікті ұсақ-түйекті жете бағаламауға болмайды. Адам заты дүниенің алма-кезек екендігін әсте естен шығармаған абзал. ummet.kz

This entry was posted on 11.05.2015.

images-14

Төмендегі жайт Келлог Бизнес Скулдың (Норзвестерн университеті) жұмыс басқару магистранттары мен «Уақытты бағындыру» сабағының профессоры арасында болған. Continue reading

This entry was posted on 31.01.2015.